Zelfstandige: praktische gidsen en stappen

Als zelfstandige werkt u voor eigen rekening, zonder arbeidsovereenkomst. Dat kan in hoofdberoep, in bijberoep of als student-ondernemer. Elk statuut heeft eigen regels voor bijdragen en belastingen. Deze pagina bundelt onze uitleg over de stappen, de kosten en de keuzes bij de start.

Welk statuut als zelfstandige past bij u?

Uw huidige situatie beslist grotendeels. Verlaat u uw job, dan wordt u zelfstandige in hoofdberoep. Houdt u een loontrekkende job, dan beperkt het bijberoep vaak de bijdragen. Ook studenten kunnen starten met een aangepast statuut. Twijfelt u, vergelijk dan eerst uw inkomen, uw risico's en uw beschikbare tijd.

Lees onze gids om zelfstandige in bijberoep te worden als u uw contract houdt. Jongeren die nog studeren, bekijken beter het statuut van student-ondernemer.

De stappen voor uw eerste klant

Enkele formaliteiten gaan elke factuur vooraf. De volgorde telt, want elke stap opent de volgende.

Onze volledige gids om zelfstandige te worden beschrijft elke stap. Voor de inschrijving zelf leest u ook de inschrijving bij de KBO.

Sommige activiteiten vragen bovendien een vergunning of toegang tot het beroep. Controleer dus uw sector met onze gids over commerciële vergunningen en licenties.

Bijdragen, belastingen en bescherming: de echte kosten

Een zelfstandige financiert zelf zijn sociale bescherming. De bijdragen betaalt u elk kwartaal, eerst op voorlopige basis. Het sociaal verzekeringsfonds regulariseert ze zodra de fiscus uw werkelijke inkomen kent. Dat verschil verrast velen in het tweede of derde jaar. Zet dus bij elke factuur een deel opzij. In ruil openen die bijdragen rechten: pensioen, geneeskundige verzorging en uitkeringen bij arbeidsongeschiktheid.

Fiscaal telt uw winst mee in de personenbelasting, samen met uw andere inkomsten. Uw werkelijke beroepskosten, zoals materiaal of verplaatsingen, verlagen wel de belastbare winst. Zonder vennootschap staat uw privévermogen ook borg voor beroepsschulden. Daarom denken veel ondernemers vroeg of laat aan een vennootschap. Onze analyse over de overstap naar een vennootschap helpt het juiste moment te kiezen.

Veelgemaakte fouten bij de start

• Privé-uitgaven en beroepsuitgaven mengen op één rekening.
• De regularisatie van de sociale bijdragen onderschatten.
• Tarieven bepalen zonder bijdragen en belastingen mee te rekenen.
• Factureren zonder uw btw-regeling te controleren.
• Starten zonder verzekering die past bij uw beroep.
• Klantcontracten tekenen zonder algemene voorwaarden.

Voor uw bescherming overloopt onze gids over de beroepsverzekering voor zelfstandigen de mogelijkheden. Officiële informatie over het sociaal statuut vindt u op de website van het RSVZ.