Fusieprocedure in de praktijk: voorstel, verslagen en akte

Fusie, splitsing, inbreng: de herstructureringsvormen

Het WVV biedt meerdere instrumenten om activiteiten samen te brengen of te scheiden.

• Fusie door overneming: een vennootschap draagt haar volledige vermogen over aan een bestaande vennootschap.
• Fusie door oprichting: meerdere vennootschappen richten samen een nieuwe op en dragen hun vermogen over.
• Splitsing: een vennootschap verdeelt haar vermogen over meerdere vennootschappen en verdwijnt.
• Partiële splitsing: een vennootschap draagt een deel van haar vermogen over zonder te verdwijnen.

De fusie door overneming blijft de meest voorkomende vorm. Ze vereenvoudigt vaak een groep, bijvoorbeeld wanneer een moeder haar dochter overneemt. Deze gids volgt daarom de fusieprocedure voor die vorm. Het WVV staat online op de website van het Belgisch Staatsblad.

Wat de fusieprocedure verandert

De fusieprocedure heeft drie gevolgen.

• Het volledige vermogen, activa en passiva, gaat over naar de overnemende vennootschap.
• De overgenomen vennootschap verdwijnt zonder vereffening.
• Haar aandeelhouders krijgen aandelen van de overnemende vennootschap, soms met een opleg in geld.

Contracten lopen in principe door met de overnemende vennootschap. Ook de werknemers gaan over, met behoud van hun rechten. Cao nr. 32bis omkadert die overgang. Controleer wel de change-of-controlclausules en de vergunningen die aan de overgenomen vennootschap vastzitten.

De fusieprocedure in acht stappen

De bestuursorganen sturen deze fusieprocedure aan.

1. Het fusievoorstel opstellen

Beide bestuursorganen stellen samen een voorstel op. Het vermeldt onder meer:

• Rechtsvorm, naam, voorwerp en zetel per vennootschap.
• De ruilverhouding tussen de aandelen en eventueel de opleg.
• De manier waarop de aandeelhouders hun nieuwe aandelen krijgen.
• De datum vanaf wanneer die aandelen recht geven op winst.
• De boekhoudkundige datum waarop de verrichting ingaat.
• De bijzondere rechten en voordelen die de verrichting toekent.

2. Het voorstel neerleggen en publiceren

Het voorstel gaat naar de griffie bij de ondernemingsrechtbank. De publicatie in het Belgisch Staatsblad moet minstens zes weken vóór de algemene vergadering gebeuren. Die termijn bepaalt de hele fusieprocedure.

3. Het bestuursorgaan schrijft een verslag

Elk bestuursorgaan stelt een schriftelijk en omstandig verslag op. Het verantwoordt de verrichting juridisch en economisch, vooral de ruilverhouding.

4. De commissaris of bedrijfsrevisor brengt verslag uit

Een commissaris of bedrijfsrevisor onderzoekt het voorstel. Hij oordeelt of de ruilverhouding relevant en redelijk is. Goed om weten: de aandeelhouders kunnen unaniem van die verslagen afzien.

5. De documenten ter beschikking stellen

Vóór de vergadering kunnen de aandeelhouders de stukken op de zetel raadplegen. Het gaat om het voorstel, de verslagen en de jaarrekeningen over drie boekjaren. Een recente boekhoudkundige staat vult het dossier aan als de laatste jaarrekening ouder is dan zes maanden.

6. Stemmen op de algemene vergadering

Elke vennootschap houdt haar vergadering voor de notaris. Quorum en meerderheid volgen de regels van een statutenwijziging:

• Minstens de helft van de aandelen aanwezig bij een eerste oproeping.
• Drie vierde van de stemmen als meerderheid.

7. De akte ondertekenen en publiceren

De notaris legt de fusie vast in een authentieke akte. Daarna legt hij het uittreksel neer ter publicatie in het Belgisch Staatsblad. Vanaf dan is de fusie tegenwerpelijk aan derden.

8. De formaliteiten afronden

Tot slot rondt u de fusieprocedure praktisch af.

• De KBO bijwerken en de overgenomen vennootschap laten schrappen.
• Het btw-dossier en de bankrekeningen overdragen.
• Klanten, leveranciers en werknemers informeren.
• De boekhouding integreren op de datum uit het voorstel.

Stille fusie: wanneer de moeder 100% bezit

Bezit de overnemende vennootschap al alle aandelen, dan wordt de fusieprocedure lichter. Het WVV noemt dit een met fusie gelijkgestelde verrichting. De moeder geeft geen nieuwe aandelen uit, want ze bezit al het volledige kapitaal. De verslagen over de ruilverhouding worden dus overbodig.

Schuldeisers blijven beschermd

Schuldeisers stemmen niet mee in de fusieprocedure. Toch behouden ze rechten. Wie al een schuldvordering had vóór de publicatie, kan binnen een wettelijke termijn een zekerheid eisen.

Fiscaliteit bij de fusieprocedure

Twee belastingen vragen aandacht: de vennootschapsbelasting en de btw.

Fiscale neutraliteit

De verrichting kan een fiscaal gunstregime genieten. Latente meerwaarden ontsnappen dan aan belasting bij de fusie. Afschrijvingen lopen door op de bestaande fiscale waarden. Fiscale verliezen gaan slechts gedeeltelijk over, volgens een wettelijke formule.

Kernvoorwaarde: de verrichting moet beantwoorden aan rechtmatige financiële of economische behoeften. Is belastingontwijking het hoofddoel, dan kan de fiscus de neutraliteit weigeren.

Btw

De inbreng van een algemeenheid van goederen geldt niet als btw-plichtige levering. De overnemende vennootschap neemt alle btw-rechten en -plichten over. Daarna vervalt het btw-nummer dat de overgenomen vennootschap had.

Fouten die een fusie vertragen

Dit zijn de valkuilen die wij het vaakst zien.

• De zeswekentermijn in de fusieprocedure onderschatten.
• Een ruilverhouding vastleggen zonder gedocumenteerde waardering.
• Change-of-controlclausules in sleutelcontracten vergeten.
• Vergunningen bij de overgenomen vennootschap over het hoofd zien.
• De menselijke integratie te laat voorbereiden.

De fusieprocedure voorbereiden met een financiële prognose

Een fusie beslist u op basis van geconsolideerde cijfers. Bouw een financiële prognose die beide vennootschappen combineert. Met Juristelo vergelijkt u de situatie vóór en na de fusieprocedure. U becijfert ook de verwachte besparingen en de projectkosten. Wijzigt u enkel de rechtsvorm, lees dan onze gids over de omzetting van rechtsvorm. Wilt u eerder verkopen, lees dan ons artikel over een bedrijf verkopen.