Uw merk registreren in de Benelux: stappen, kosten en verdediging

Waarom een merk registreren?

Uw handelsnaam is vaak meer waard dan uw materiaal. Toch beschermt gewoon gebruik hem slecht. Laat u uw merk registreren, dan krijgt u een exclusief recht in België, Nederland en Luxemburg. Het Benelux-verdrag inzake de intellectuele eigendom (BVIE) legt de regels vast. Het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE) behandelt de depots.

Een geregistreerd teken biedt verschillende voordelen.

• U verbiedt het gebruik van een identiek of gelijkend teken voor soortgelijke producten.
• U treedt op tegen namaak voor de rechtbank.
• U tekent oppositie aan tegen latere depots die uw teken nabootsen.
• U verhoogt de waarde van uw onderneming, want het depot vormt een immaterieel actief.
• U bereidt een Europese of internationale uitbreiding voor.

Let op: uw vennootschapsnaam of domeinnaam geldt niet als depot. Alleen de registratie schept dat exclusieve recht. Een merk registreren blijft dus de enige echte bescherming.

Welke tekens komen in aanmerking?

Sinds 2019 hoeft een teken niet langer grafisch voorgesteld te worden. Het moet vooral onderscheidend zijn en duidelijk te beschrijven.

Dit zijn de belangrijkste soorten tekens.

• Woordmerk: een woord, naam of slogan.
• Beeldmerk: een logo of tekening.
• Combinatiemerk: gestileerde tekst met een beeld.
• Klankmerk: een jingle of melodie.
• Vormmerk: een driedimensionale vorm.
• Kleurmerk: een of meer specifieke kleuren.

Een louter beschrijvende naam, zoals "Bakkerij" voor brood, weigert het BBIE. Een merk registreren begint dus met een onderscheidend teken.

Stap voor stap uw merk registreren

1. Het beschikbaarheidsonderzoek

Controleer voor elk depot of er geen gelijkend teken bestaat. Het online register van het BBIE is gratis raadpleegbaar. Een professioneel onderzoek gaat verder: gelijkende tekens, vennootschapsnamen en domeinnamen. Zo vermijdt u een oppositie achteraf.

2. De keuze van de Nice-klassen

Producten en diensten vallen in de classificatie van Nice, met 45 klassen. De gekozen klassen bepalen de reikwijdte van de bescherming en de prijs. Te weinig klassen laten gaten. Te veel klassen verhogen de prijs en het risico op verval wegens niet-gebruik.

3. Het online depot

Het depot gebeurt online via de website van het BBIE. De aanvraag bevat vier elementen.

• De voorstelling van het teken.
• De lijst van producten en diensten, per klasse.
• De gegevens van de deposant.
• De betaling van de taksen.

4. Onderzoek en publicatie

Het BBIE toetst alleen absolute weigeringsgronden, zoals het beschrijvende karakter. Het vergelijkt uw teken niet met eerdere depots. Daarna verschijnt de aanvraag in het register, wat een oppositietermijn van twee maanden opent.

5. De inschrijving

Zonder oppositie schrijft het BBIE uw teken in. De bescherming duurt tien jaar en is onbeperkt verlengbaar. Let op de vernieuwingsdatum: wie die mist en ook de termijn van zes maanden laat verstrijken, verliest het recht.

Merk registreren: wat kost het?

De basistaks dekt één klasse. Elke extra klasse kost een bijkomend bedrag. Ook vernieuwing en oppositie hebben een eigen tarief. Het BBIE publiceert de actuele tarieven op zijn website, en de bedragen evolueren geregeld. Voor een kleine onderneming blijft een merk registreren een bescheiden uitgave tegenover de waarde die u beschermt. Tel er eventueel de erelonen van een merkengemachtigde bij.

En voor Europa of de wereld?

Mikt u op heel Europa? Het EUIPO in Alicante levert een Uniemerk af dat geldt in de 27 lidstaten. Online kost dat 850 euro voor één klasse, 50 euro voor de tweede en 150 euro per extra klasse. Eén weigering in één land kan wel het hele Europese depot blokkeren.

Voor andere landen maakt het systeem van Madrid een internationale uitbreiding mogelijk, op basis van uw Benelux-depot. Vergelijk de opties op de website van het EUIPO. Zo kunt u uw merk registreren in de Benelux en later uitbreiden.

Uw rechten levend houden en verdedigen

Een depot volstaat niet. Na het depot begint het echte werk: een merk registreren is een startpunt. Volg nieuwe depots die op het uwe lijken en teken tijdig oppositie aan. Gebruik het teken ook echt voor de beoogde producten: na vijf jaar zonder normaal gebruik kan een derde het verval vragen. Een licentie of overdracht regelt u bovendien met een schriftelijk contract. Onze gids over commerciële contracten helpt u daarbij.

Voorbeeld: een ambachtelijke brouwerij in Namen

Elise lanceert een bier onder de naam "Brume de Meuse". Eerst raadpleegt ze het BBIE-register en bestelt ze een onderzoek naar gelijkende tekens. Daarna laat ze haar merk registreren in de klassen 32 en 35. Twee maanden na de publicatie komt er geen oppositie. Een jaar later lanceert een Nederlandse keten een sterk gelijkende naam. Dankzij haar inschrijving laat Elise dat gebruik stoppen na een ingebrekestelling.

Veelgemaakte fouten

• De naam lanceren voor het beschikbaarheidsonderzoek.
• Domeinnaam, vennootschapsnaam en exclusief recht verwarren.
• Een beschrijvend teken kiezen, dat het BBIE weigert.
• Nuttige klassen vergeten, of er te veel kiezen.
• De vernieuwingsdatum laten verstrijken.

Samengevat

Wilt u uw naam veiligstellen? Dan kunt u uw merk registreren voor tien jaar, verlengbaar, in drie landen. Controleer de beschikbaarheid, kies de juiste klassen, dien online in en volg het register op. Voor een breder overzicht leest u onze gids over juridische bescherming. Met Juristelo neemt u die kosten op in uw financieel plan.