VOF

VOF: praktische gidsen en stappen

1 gids over het thema “VOF”: wettelijke verplichtingen, concrete stappen, kosten en termijnen.

De VOF, of vennootschap onder firma, verenigt vennoten die samen en onbeperkt instaan voor de schulden. Samen met de commanditaire vennootschap (CommV) vormt ze de familie van de personenvennootschappen. Deze pagina helpt vennoten de voordelen en risico's af te wegen voor ze kiezen.

Wat een VOF kenmerkt

Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen koppelt deze vorm aan de maatschap. Anders dan de maatschap heeft ze wel rechtspersoonlijkheid. Ze kan dus contracten tekenen, een bankrekening openen en in eigen naam in rechte optreden.

De CommV werkt volgens hetzelfde model, maar met twee soorten vennoten. De gecommanditeerde vennoten beheren en staan onbeperkt in voor de schulden. De stille vennoten brengen geld in en riskeren alleen hun inbreng. Ze mogen echter geen daad van beheer stellen. Anders worden ze hoofdelijk aansprakelijk voor de verbintenissen die daaruit volgen.

Een VOF oprichten: een lichte procedure

De oprichting blijft eenvoudig in vergelijking met een BV. Dit zijn de belangrijkste punten.

  • Minstens twee vennoten.
  • Geen minimumkapitaal.
  • Een onderhandse akte volstaat, zonder verplichte notaris.
  • Geen wettelijk verplicht financieel plan.

De vennoten leggen daarna de oprichtingsakte neer bij de griffie van de ondernemingsrechtbank. De rechtspersoonlijkheid ontstaat bij die neerlegging, samen met het ondernemingsnummer. Een uittreksel verschijnt tot slot in de bijlagen van het Belgisch Staatsblad. Die eenvoud vraagt toch een zorgvuldige redactie. De statuten regelen onder meer het bestuur, de toetreding van nieuwe vennoten en het lot van de aandelen bij overlijden. In de praktijk vereisen ze vaak de instemming van de andere vennoten voor elke overdracht.

Een onbeperkte en hoofdelijke aansprakelijkheid

In een VOF zet elke vennoot zijn volledige vermogen op het spel. Een onbetaalde schuldeiser kan de volledige schuld van één vennoot eisen. Die vennoot verhaalt zich daarna op de anderen voor hun deel. Neem een fictief voorbeeld: drie vrienden openen een restaurant dat 90.000 euro schulden nalaat. Een leverancier kan dan alles eisen van de meest solvabele.

Deze vorm past dus vooral bij vennoten die elkaar goed kennen, voor een activiteit met weinig risico. Zodra de mogelijke schulden groeien, beschermt de BV het privévermogen beter. De CommV dient ook voor familiale overdracht: de ouders blijven gecommanditeerd, de kinderen treden toe als stille vennoten.

Fiscaliteit en sociaal statuut

Zoals elke vennootschap met rechtspersoonlijkheid betaalt de VOF vennootschapsbelasting. Het normale tarief bedraagt 25 %. Een kmo kan onder voorwaarden een verlaagd tarief van 20 % genieten op een eerste winstschijf. Actieve vennoten vallen in principe onder het sociaal statuut van zelfstandigen.

Veelgemaakte fouten

  • Denken dat de vennootschap het privévermogen van de vennoten beschermt.
  • Een stille vennoot contracten laten tekenen in naam van de CommV.
  • Een clausule vergeten voor het overlijden of vertrek van een vennoot.
  • Starten zonder financiële prognose, terwijl de kasstroom alles bepaalt.

Onze gids over de VOF en de CommV beschrijft elke vorm. Lees ter vergelijking ook de maatschap en onze vergelijking tussen BV en NV. De publicaties van vennootschappen raadpleegt u op de eJustice-website van de FOD Justitie.